تحريم
كوبا، عاملي براي پيشرفت
گفت و گو با سفير كوبا در تهران
● قدري در مورد موقعيت جغرافيايي
كوبا توضيح بدهيد.
كوبا مانند يك جزيره است . در سال 1492
كريستف كلمب براي رسيدن به هند به اين منطقه
وارد شد. از قرن شانزدهم، اسپانياييها كوبا
را تحت استعمار خودشان در ميآورند. كوبا
400 سال از 1492 تا 1890 تحت استعمار بوده
و مردم چند رگه مليت آن را به وجود ميآورند.
در واقع رگههاي اسپانيايي و افريقايي و
جاهاي ديگر در كوبا تلفيق شدهاند. از سال
1780 به بعد، مليت كوبا به وجود ميآيد و
مردم خودشان را كوبايي احساس ميكنند. در
سال 1868 اولين جنگ براي آزادي از استعمار
اسپانيا برقرار ميشود. در اين زمان كسي
به نام خوزه مارتي عليه اسپانيا قيام ميكند،
كه اصليت اسپانيايي داشته و در كوبا به
دنيا آمده.
در سال 1916، آمريكا با اسپانيا قراردادي
امضا ميكند و ايالت فلوريدا را از اسپانيا
ميخرد. آمريكا قصد داشت كوبا را هم جزو
خاك كشور خودش كند. اسپانياييها قصد فروش
كوبا را نداشتند، چون تمام محصولات عسل
و تنباكو و همه چيزشان در اين خاك بود،
خصوصاً نيشكر. آمريكاييها در سال 1898 بر
اسپانيا غلبه ميكنند. آمريكا هم كوبا و
هم فيليپين را به دست ميآورد و به آنها
اجازه استقلال ميدهد. مانند همان كه در
ايران اتفاق افتاد، سلطه ديگري در مورد
كوبا واقع شد. اين بار تحت استعمار آمريكا.
در سال 1902 مانند آنچه الان در عراق اتفاق
افتاده، يك حاكم دست نشانده آمريكايي بر
كوبا مسلط ميشود. معاهدهاي بين اين دو كشور
بسته ميشود كه هر وقت آمريكا صلاح بداند،
در امور كوبا دخالت كند. در سال 1907 آمريكاييها
براي بار دوم كوبا را در طول دو سال اشغال
ميكنند و يك رئيسجمهور جديد بر سر كار ميآورند.
اين يك تاريخ تلخ براي كوباست كه مملو از
استعمار اسپانيا و آمريكاست. از سالهاي
1920 به بعد تلاشهاي زيادي براي كسب استقلال
شروع شد. در سال 1935 به رهبري فيدلكاسترو
انقلابي آغاز ميشود.
● الان چه مقدار
به آرمانهاي اوليه انقلابتان رسيدهايد؟
آرمان واقعي انقلاب، استقلال كوبا بود و
به آن رسيدهايم. مبارزه با نژاد پرستي دومين
آرمان انقلاب بود. 30 تا 35 درصد كوباييها
سياهپوست هستند. انقلاب كوبا نژاد پرستي
حاكم بر كوبا را از بين برد. سومين آرمان
انقلاب، از بين بردن بيسوادي در سطح جامعه
بود كه اين هم تا حد زيادي محقق شده و همچنان
رو به پيش است . در كوبا هر استاد بين 15
تا 20 دانشجو دارد در حاليكه در اكثر دنيا
اين آمار در حدود 60 نفر است. اين نشان
ميدهد كه كيفيت آموزش در كوبا بسيار بالاست.
موارد زياد ديگري هم ميتوانم اسم ببرم.
امروز كوبا يك كشور مستقل است كه خودش تصميم
ميگيرد و به مردمش اجازه مشاركت در امور
كشور ميدهد. به لحاظ علمي هم دانشمندان
و محققان زيادي مشغول فعاليت هستند. در
زمينه بيوتكنولوژي و توليدات پزشكي پيشرفتهايي
داشتهايم. داروي ضد هپاتيت از كوبا به ايران
ميآيد و بسياري از داروهاي ضد سكته قلبي
از كوبا ميآيد و خيلي از داروهاي بهبود
سرطان كه در ايران هم استفاده ميشود. همين
طور از نظر صنعت توريسم، سالانه دو ميليون
توريست از كوبا ديدن ميكند.
● كوبا نزديك
به نيم قرن است كه در تحريم به سر ميبرد.
چطور اين تحريمها مانع از پيشرفت كوبا نشده؟
يك حس وطن دوستي و آزاديخواهي در ملت كوبا
وجود دارد كه به هيچ كس اجازه گرفتن اين
استقلال را نميدهد. همين حس بوده كه بر
مشكلات موجود غلبه كرده. يكي از فوايد تحريم
كوبا اين بوده كه خودمان مجبور به تحقيق
شدهايم. اين به پيشرفت كوبا كمك بسياري
كرده است. در كوبا كارخانههاي بسياري وجود
دارد كه جوانان شاغل در آن نوآوري ميكنند
و عليرغم تحريمهاي مختلف همچنان به پيشرفت
خودشان ادامه ميدهند. جوهره اصلي كوبا،
مردم كوبا هستند.
●مسوولين كوبا
چقدر سعي كردهاند خود را به لحاظ سطح زندگي
و روابط رودررو با مردم نزديك كنند؟ اگر
امكان دارد با ذكر مصاديق بفرماييد.
بين مسوولين و مردم فاصله معيشتي نيست و
اگر اتفاقات نادري هم بيفتد، مردم واكنش
نشان ميدهند. هر وزير كوبا از امكانات ضروري
زندگي برخوردار است نه بيشتر. هيچ كدام
از مسوولين كوبا داراي سرمايه در كشورهاي
ديگر نيستند.
اين خيلي بر مردم تأثير داشته چون ميدانند
كه مشكل دولت، مشكل خودشان است. يك وزير
كوبايي وقتي از جاده عبور ميكند و رهگذري
ببيند، او را سوار ميكند. هيچكدام، شيشههاي
ماشينشان را دودي نميكنند. اصلاً اين كار
ممنوع است . حرفهاي مسوولين كوبا حالت وعده
و فريب ندارد. به خاطر وضعيت جغرافيايي.
هر سال يك سيل اتفاق ميافتد. كمكها به اين
صورت است كه مردم را به مكانهاي با ارتفاع
بالا انتقال ميدهند و مسوولين حكومتي هم
در اين مواقع مستقيما وارد عمل ميشوند.
در سال قبل هم يك سيل وحشتناك آمد. خيلي
ازمنازل و مزارع ويران شد. مردم آنجا را
در شهرهاي ديگر اسكان دادند و مسوولين حكومت
به كمك مردم آمدند.
●برخورد با مسوولين
بالاي حكومتي كه دچار فساد هستند، به چه
شكل است؟ اگر مصاديقي سراغ داريد نام ببريد.
آنها هيچ فرقي با بقيه مردم ندارند و بايد
زيانش را پس بدهند. ما وزرايي داشتيم كه
بيست سال به حبس محكوم شدهاند و هنوز هم
در زندان هستند. از سال 86 يكي از وزيران
اختلاس كرده بود و به حبس محكوم شد و هنوز
هم در زندان است. اين زندان قابل خريد با
پول هم نيست و بايد دوران حبس را بگذرانند.
وزير حمل و نقل چنين موردي داشت. همينطور
وزير خارجه قبلي چنين موردي داشت. يكي از
مقامات عالي رتبه حتي به خاطر قاچاق مواد
مخدر تيرباران شد. هيچ فرقي بين آنها با
مردم عادي نيست.
● آيا اين برخوردها
باعث نشده كه مردم فكر كنند ساختار حكومت،
بيمار است؟ اين افشا كردنها اثر منفي نداشته؟
برعكس. وقتي كه يك افشاگري صورت ميگيرد.
باعث افزايش اعتماد مردم ميشود و مردم احساس
ميكنند كه از جانب دولتشان حمايت ميشوند.
هيچ سانسوري در افشاگريها وجود ندارد. اين
باعث افزايش اعتماد مردم شده است. جمعيت
كوبا خيلي كم است. نزديك ده ميليون. خيلي
راحت ميشود كنترل كرد.
● شنيده ميشود
كه افرادي بر عليه انقلاب كوبا در امريكا
موضع گيري ميكنند برخورد دولت با اينها
به چه صورتي است؟
راههاي مختلفي وجود دارد. اگر حالت تهاجمي
داشته باشد. به همان شكل جواب ميدهيم. مثلا
گروهي در امريكا عليه انقلاب كوبا فعاليت
ميكنند. راديو و تلويزيون دارند و به طور
24 ساعته فعال است. ما سعي ميكنيم روي برنامههايشان
پارازيت بيندازيم.
● ما شنيدهايم
دولت كوبا براي صدور انقلابش به كشورهاي
ديگر برنامههايي داشته است. يك مقدار در
مورد اين برنامه ها توضيح بدهيد.
ما هيچ تبليغي راجع به انقلابمان در دنيا
نميكنيم. ما فقط جوانهايمان را به امريكا
و اروپا ميفرستيم تا تحقيقات لازم را انجام
دهند و كسب تجربه كنند.
● آيا شما فشار
امريكا را ميپذيريد؟ يعني نتايجي كه پس
از استقلال به آنها رسيدهايد را به كشورهاي
ديگر انتقال نميدهيد؟ حتي در طول سالهاي
پس از انقلاب هيچ كمكي به ساير كشورها براي
اينكه از سلطة استعمار آزاد شويد، صورت
نگرفته است؟
ما به خيلي كشورهاي آفريقايي كمك كردهايم.
پزشكان ما به يكي از كشورهاي آفريقايي كه
با كمبود پزشك مواجه بود، به طور داوطلبانه
اعزام شدند. در حال حاضر اجلاس در كوبا
راجع به بيابان زدايي برقرار است كه از
همه دنيا در آن شركت كردهاند و ميخواهند
از تجربيات كوبا استفاده كنند.
● استفاده از
نيروهاي جوان كشور در ساختار حكومتي كوبا
به چه شكلي است؟
نسل جوان ما 30 درصد جمعيت كشور را تشكيل
ميدهند. آنها در همه زمينهها خيلي فعال
هستند. خيلي از مسوولين حكومتي جوان هستند.
انقلاب كوبا، سه نسل دارد و از هر سه آنها
در ساختار حكومتي استفاده ميكند. وزير امور
خارجه 36 سال سن دارد و 4 سال است كه در
اين سمت قرار دارد.
●سوال بعدي درمورد
وضعيت خانوادهها در كوباست. ما شنيدهايم
ميانگين عمر ازدواج در كوبا 5 سال است.
اين نشان دهنده سست بودن بنيان خانواده
در كوبا نيست؟
كشور كوبا يك كشور لاييك است و به اين رسوم
و آداب. پايبندي ندارند! به همين خاطر خود
جوانها تصميم به ازدواج ميگيرند و والدين
آنها هيچ نقشي در اين زمينه ندارند. ازدواج
در كوبا خيلي راحت است و راحت از آن جدا
شدن! مشكل اساسي هم همين است. خيليها در
كوبا بدون ازدواج كردن با هم زندگي ميكنند.
اين يك مساله عادي است!
● ميخواهيم جايگاه
معنويت را در بين مردم كوبا بدانيم؟
آنها خيلي به آرمانهايشان اعتقاد دارند.
به مذهب احترام ميگذارند هر چند كه مذهبي
ندارند! بين مردم كوبا، كاتوليك هم وجود
دارد. بيشتر آنها هم مذاهب آفريقايي دارند.
يهوديها هم هستند. يك درصد كمي هم مسلمان
هستند.
● فكر نميكنيد
كنار گذاشتن مذهب باعث ايجاد يكسري مشكلات
فرهنگي شده باشد؟
نه، من چنين اعتقادي ندارم. فكر نميكنم
مذهب تأثيري داشته باشد! اين به تربيت خانوادگي
اشخاص برميگردد.
● تصور ميشود
آزاديهاي زياد و توجه فراوان به ورزش دركوبا،
ابزاري براي سرگرم كردن جوانها باشد تا
اگر از آرمانهاي انقلاب هم عدول شد، جوانها
موضعگيري نكنند.
منظورتان را درست نفهميدم، اين برنامهها
براي پيشرفت كشور است. جوانها نسل به نسل
عوض ميشوند. جوانان امروز، فردا جاي مارا
خواهند گرفت.
●اينكه شما گفتيد
جوانان كوبا با سياست كاري ندارند باعث
غفلت آنها از انقلاب نميشود؟
نه، ما آموزش را به حدي ميرسانيم كه پاسخ
شبهات مختلف درمورد انقلاب را بدانند.
● در زمينه افزايش
آگاهيهاي سياسي جوانان هم آموزشهايي داريد؟
اجباري نيست ولي يك برنامههايي در تلويزيون
پخش ميشود . همچنين گردهمايياي وجود دارد.
هر كس دوست داشته باشد ميتواند شركت كند.
منبع: نشريه دانشجويي خيزش
مهرماه 1382
