پیشگفتار

انقلابی که به آن خيانت شد

«انقلابی که به آن خيانت شد»، يکی از مهم ترين آثار لئون تروتسکی، است که انتشار دوم ترجمه ی فارسی آن در اختيار خوانندگان قرار می گيرد. چاپ نخست در تیرماه 1359 توسط انتشارات فانوس در ایران به چاپ رسید.

هشتاد و هشت سال از انقلاب اکتبر 1917 می گذرد. از اولين انقلاب سوسياليستی پيروزمند تاريخ، که هنوز مهم ترين واقعه ی تاریخ جنبش کارگری است. مهم ترين از اين لحاظ که برای اولين بار کارگران، دهقانان و زحمتکشان در روسيه با تشکیل شوراهای کارگری و دهقانی نشان دادند که می توانند جامعه را از شّر دولت استثمار سرمايه داری رها کنند. به جای دولت اقليت سرمايه داری، دولت کارگری متکی بر نیروی اکثریت جامعه را بنا گذاشتند. اين واقعيت همه ی جهان را دستخوش دگرگونی کرد. درس گیری از تجارب انقلاب اکتبر 1917 برای نسل جوان ایران بسیار حائز اهمیت است.

در عین حال به همان اندازه که پيروزی انقلاب روسيه به همه جهان امید و آرزو بخشيد و چشم انداز نوين نابودی نظام سرمايه داری را در مقابل همه ی ستمديدگان جهان قرار داد، انحطاط انقلاب در دوران ظهور قدرت استالينيزم، همه کارگران جهان را دچار دلسردی و ناامیدی کرد.

«انقلابی که به آن خيانت شد»، تنها مبحثی علمی است که جريان جذر و مد انقلاب و تحولات درونی انقلاب روسيه را توضيح می دهد. علم مارکسيزم که حزب بلشويک را مجهز به فنون پيروزی انقلاب شوراها در روسيه کرد، در صفحات اين کتاب مشاهده می شود. انحطاط دولت شوراها و حزب پیشتاز انقلابی دوره لنین، به روشن ترین شکلی در این کتاب توضیح داده شده است.

استالینیزم به مثابه یک سرطان جنبش کارگری را ما در ایران نیز تجربه کردیم. جنبش کارگری ايران در دوران قبل از کودتای 28 مرداد فدای نفوذ استالينيزم توسط حزب توده شد. در دوره قیام بهمن ماه 1357 و پس از آن نیز گرایشات استالینیستی ضربات مهلکی بر بدن طبقه کارگر وارد کردند. اين کتاب اساس و عملکرد پديده ی ضدانقلابی استالينيزم را توضيح می دهد.

اگرچه کتاب حاضر در بحبوحه ی دهه ی 1930، بعد از پيروزی فاشيسم هيتلری در اوضاع آن دوره نوشته شده است، تحليل علمی ارائه شده توسط تروتسکی صحت خود را کماکان حفظ کرده است. درک بسياری از مسائل مربوط به اتحاد شوروی و سياست های بوروکراسی استالينيستی حاکم بردولت های کارگری منحط شوروی آن دوره را ممکن می کند.

نسل جوان برای یافتن راه حل های انقلابی نیاز به درس گیری از تجارب پیشین دارد. برای شناخت از پدیده استالینیزم و مقابله با نفوذ گرایشات استالینیستی در جنبش کارگری، مطالعه این کتاب را به تمام جوانان انقلابی توصیه می کنم.

م. رازی

بهمن 1383